Word je dikker als je stopt met roken?

Het is een van de meest gehoorde angsten: “Als ik stop met roken, word ik zeker dik.” Ik hoorde het zelf ook van bezorgde vrienden. “Pas maar op Robert, zonder sigaret ga je veel eten.” En ja, ik merkte dat mijn eetlust toenam in de eerste weken. Maar is gewichtstoename onvermijdelijk? En zo ja, blijft dat dan voor altijd?

Laten we eerlijk kijken naar wat er gebeurt met je gewicht als je stopt met roken. Ik heb het zelf meegemaakt en ik ken de cijfers en de verhalen.

Wat doet roken met je calorieën?

Het is waar: roken verbrandt calorieën. Door het roken zelf, maar ook door de lichte verhoging van je stofwisseling. Rokers verbranden gemiddeld zo’n 150 tot 200 calorieën per dag extra. Dat klinkt veel, maar het is ongeveer hetzelfde als een half uur stevig wandelen. Dus ja, als je stopt, valt die verbranding weg.

Maar betekent dat automatisch dat je aankomt? Nee. Want die 200 calorieën zijn makkelijk te compenseren. Een appel in plaats van een koekje, een glas water in plaats van een frisdrank. Het is echt niet zo dat je lichaam opeens in een spaarstand schiet waar je niets aan kunt doen.

Bovendien: die 150 tot 200 calorieën verbrand je alleen als je rookt. Maar roken brengt ook schade met zich mee. Schade aan je longen, je hart, je bloedvaten. Die paar calorieën wegen niet op tegen de ellende die nicotine veroorzaakt.

De echte reden dat sommigen aankomen

In mijn eigen ervaring en in gesprekken met anderen ontdekte ik dat gewichtstoename vaak een andere oorzaak heeft. Het zit hem niet in de stofwisseling, maar in de handen en de mond.

Als je stopt met roken, weet je even niet wat je met je handen moet doen. Je mist het ritueel: het pakje pakken, de sigaret opsteken, de as af tikken. En je mist het gevoel in je mond. Veel mensen grijpen dan naar eten. Snoepjes, koekjes, chips. Zomaar, zonder honger. Gewoon omdat het kan en omdat het even afleidt.

Ik merkte het bij mezelf. Opeens at ik een zak drop leeg terwijl ik daar niet eens zin in had. Mijn handen wilden iets doen, mijn mond wilde bezig zijn. En voor ik het wist, waren er extra calorieën naar binnen gegaan.

Sommige artsen raden ook aan om iets te eten als de drang naar nicotine komt. Dat is op zich geen slecht advies, maar je moet wel opletten wát je eet. Want ongemerkt schuif je een hele voorraad naar binnen.

Het goede nieuws: het is tijdelijk

Wat ik belangrijk vind om te zeggen: die gewichtstoename is niet blijvend. Het is een fase. Je lichaam moet wennen aan de nieuwe situatie. Je mond en handen moeten een nieuwe bestemming vinden. Na een paar weken wordt de drang naar eten minder, zeker als je bewust kiest voor gezonde alternatieven.

En denk ook aan dit: een paar kilo extra is vervelend, maar roken is dodelijk. Ik weet wat ik liever heb. Liever een paar maanden wat voller dan een leven lang afhankelijk van sigaretten. En bovendien kun je die kilo’s er later weer af krijgen met beweging. Roken eraf krijgen is een stuk moeilijker.

Praktische tips om gewichtstoename te beperken

Ik heb zelf een paar dingen gedaan die hielpen om niet te veel aan te komen. Misschien heb je er wat aan:

Zorg voor gezonde snacks in huis.
Worteltjes, komkommer, snoeptomaatjes, een handje noten. Als je dan toch moet eten, pak dan iets gezonds. Het vult, het is goed voor je, en je handen zijn even bezig.

Drink water.
Veel water. Het vult je maag, het spoelt je lichaam, en het geeft je mond iets te doen. Ik dronk de eerste weken liters water. Het hielp echt.

Blijf in beweging.
Je hoeft geen marathon te lopen, maar wandelen helpt. Even de deur uit, frisse lucht in je longen. Het verbrandt calorieën en het haalt je hoofd uit de eetmodus.

Kauw op kauwgom (zonder suiker).
Het geeft je mond werk en het is beter dan snoepen. Ik had altijd een pakje suikervrije kauwgom bij me.

Wees niet te streng.
Als je een keer een koekje neemt, is dat geen ramp. Het gaat om de lange termijn. Een terugval in eten is niet hetzelfde als een terugval in roken. Gun jezelf de ruimte om te wennen.

Mijn eigen ervaring

Ik ben de eerste weken ongeveer twee kilo aangekomen. Dat vond ik even vervelend, maar ik dacht bij mezelf: dit is tijdelijk. En inderdaad, na een paar maanden, toen mijn lichaam gewend was en ik meer ging bewegen, waren die kilo’s er weer af. Nu weeg ik zelfs minder dan toen ik rookte, omdat ik meer energie heb en bewuster leef.

Dus ja, er is een kans dat je iets aankomt. Maar het is beheersbaar, het is tijdelijk, en het weegt niet op tegen de voordelen van een rookvrij leven. Laat die angst je niet tegenhouden. Jij kunt dit.

Robert